Heb je een vergunning of een melding nodig?
Een kerstmarkt is een evenement. Brandweer Nederland adviseert om elk initiatief, groot of klein, te melden bij de gemeente. De gemeente vertelt je dan of een vergunning nodig is.
Of je een vergunning of alleen een melding nodig hebt, staat in de APV of het evenementenbeleid van de gemeente. Vraag bij de gemeente na hoe het vergunningsproces en de rol van de burgemeester precies verlopen. Gemeentelijke regel.
Gemeenten gaan hier verschillend mee om. Lochem noemt een kerstmarkt als voorbeeld van een groot evenement waarvoor een vergunning nodig is. In Delft valt een kerstmarkt onder de themamarkten, waarvoor ook een evenementenvergunning nodig is. Veiligheidsregio Groningen geeft aan dat het per gemeente verschilt of een vergunning of een melding volstaat. Een kleine kerstmarkt kan in sommige gemeenten dus met een melding af. Vraag het altijd na bij je eigen gemeente.
Ook als je geen vergunning nodig hebt, blijf je zelf verantwoordelijk voor de veiligheid op je evenement. Praktische aanbeveling van de brandweer.
Wat zet je in je veiligheidsplan?
Het veiligheidsplan beschrijft welke risico's je markt heeft en welke maatregelen je neemt. Jij als organisator bent verantwoordelijk voor dit plan. De hulpdiensten gebruiken het voor hun advies en de gemeente voor de vergunning.
Moet je een veiligheidsplan maken?
Dat verschilt per gemeente en veiligheidsregio. Veiligheidsregio Groningen noemt een plan verplicht bij evenementen met een gemiddeld of groot risico (B- en C-evenementen). Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland noemt een goedgekeurd plan vereist bij een B- of C-evenement met grote gevolgen voor de directe omgeving.
Veiligheidsregio Twente zegt dat elke gemeente zelf bepaalt wanneer een plan nodig is. Veiligheidsregio Gelderland-Zuid adviseert om bij je gemeente te controleren of een plan voor jouw evenement nodig is. Ga er dus niet van uit dat er één landelijke regel is. Vraag het na bij je eigen gemeente of veiligheidsregio.
Hoe de indeling in A-, B- en C-evenementen werkt, lees je in A-, B- of C-evenement: zo werkt de risicoscan van de gemeente.
Wat staat er in een plan?
Volgens Veiligheidsregio Twente bevat een plan altijd een organisatieprofiel, een evenementprofiel en een uitwerking van de risico's en maatregelen. Daarnaast kunnen onderdelen horen bij toezicht en beveiliging, geneeskundige zorg, brandveiligheid, verkeersveiligheid en bereikbaarheid, facilitaire zaken, hygiëne en logistiek. Het calamiteitenplan is onderdeel van het plan.
Nijmegen vraagt in de meeste gevallen het format van Veiligheidsregio Gelderland-Zuid. Welk format jouw gemeente gebruikt, hoor je bij de gemeente. Gemeentelijke voorwaarden en aanbevelingen van veiligheidsregio's.
Bij de aanvraag horen vaak ook tekeningen en stukken. Lochem vraagt een plattegrond van het terrein en een programma of draaiboek. Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland adviseert zo mogelijk een overzichts-, inrichtings- en mobiliteitstekening toe te voegen en het plan bij voorkeur bij de vergunningsaanvraag in te dienen.
Meer over de inhoud lees je in Veiligheidsplan voor een evenement: wat moet erin? en in het voorbeeld van een veiligheidsplan.
Wat doen gemeente en hulpdiensten met je plan?
De gemeente stuurt de vergunningsaanvraag naar de brandweer, die toetst op brandveiligheid. De veiligheidsregio adviseert de gemeente en kan randvoorwaarden voor de vergunning aanbevelen. Dat advies baseert de regio op jouw plan. Een duidelijk en volledig plan voorkomt dus vragen en vertraging.
Meer over de rolverdeling lees je in Evenementenveiligheid in Nederland: wie doet wat?.
De voorwaarden uit de vergunning moet je naleven en de gemeente moet daarop toezien. Houd er rekening mee dat je tijdens de markt aan die voorwaarden wordt gehouden en dat je afspraken met gemeente en hulpdiensten moet kunnen nakomen.
Waar let de brandweer op rond de markt?
Brandweer Nederland geeft in een checklist aan waar de brandweer op let bij evenementen. Het zijn praktische aanbevelingen om je aanvraag op voor te bereiden, geen vaste regels voor jouw markt. De gemeente en de brandweer leggen de eisen voor jouw markt vast in de vergunning.
Gebruik onderstaande punten dus als vertrekpunt voor het gesprek en niet als definitieve norm. Veiligheidsregio's en gemeenten kunnen andere afstanden noemen, bijvoorbeeld bij tenten, gasflessen of aggregaten.
| Onderwerp | Wat de brandweer noemt | Soort |
|---|---|---|
| Begin- en eindtijd | Geef je begin- en eindtijd op | Praktische aanbeveling |
| Doorrijbreedte | Vraag bij de gemeente of de brandweer na welke eisen gelden voor de doorrijbreedte voor hulpdiensten. | Praktische aanbeveling |
| Doorrijhoogte | Vraag bij de gemeente of de brandweer na welke eisen gelden voor de doorrijhoogte voor hulpdiensten. | Praktische aanbeveling |
| Brandkranen | Vraag bij de gemeente of de brandweer na welke vrije ruimte rond brandkranen nodig is. | Praktische aanbeveling |
| Containers | Vraag bij de gemeente of de brandweer na welke afstand tot gevels moet worden aangehouden. | Praktische aanbeveling |
| Aangrenzende gebouwen | Toegang en nooduitgangen vrij houden | Praktische aanbeveling |
| Droge blusleidingen | Vrij houden | Praktische aanbeveling |
Blokkeer daarnaast geen straten op eigen initiatief. Afsluitingen regel je in overleg met de gemeente. Praktische aanbeveling van de brandweer.
Hoe regel je tenten, verwarming en elektra?
Veel kerstmarkten hebben een tent, bijvoorbeeld voor horeca of een podium. Brandweer en veiligheidsregio's hebben infobladen voor tenten. Daarin komen onder meer de volgende punten terug. Het zijn praktische aanbevelingen. Welke eisen voor jouw tent gelden, hoor je van de gemeente en de brandweer.
- Plaats geen vuurkorven of fakkels in een tent.
- Plaats verwarmingstoestellen zo dat er geen brandgevaar is en dat ze vluchtroutes niet belemmeren.
- Zorg voor voldoende blusmiddelen in de tent. Hoeveel en welk type, hoor je van de brandweer.
- Rol een kabelhaspel volledig uit en koppel geen stekkerdozen aan elkaar.
- Houd brandbare vloeistoffen, gasflessen, aggregaten en verwarmingstoestellen met een eigen brandstoftank op afstand van de tent. Veiligheidsregio's noemen hiervoor een eigen minimale afstand, en die kan per regio of gemeente verschillen. Laat de afstand voor jouw markt vastleggen in overleg met gemeente en brandweer.
- Hang versiering niet boven uitgangen.
- Zorg dat de tent bereikbaar is voor hulpdiensten en houd brandkranen en uitgangen van naburige tenten of gebouwen vrij.
- Bepaal samen met gemeente en brandweer hoeveel personen er in de tent mogen. Veiligheidsregio Groningen zegt dat de organisatie dit zelf moet aangeven. Een onderbouwd aantal vraagt om deskundig advies, dus staan hier geen aantallen.
Let op: de infobladen over tenten dateren uit 2022 en 2023. Vraag bij je brandweer of gemeente na of er een nieuwere versie of een afwijkende eis is. Welke wettelijke regeling voor tijdelijke tenten geldt, vraag je na bij je gemeente.
Specifieke regels voor kramen met bakken en braden, glühwein, gasflessen of kerstverlichting staan hier niet. Veiligheidsregio Groningen verwijst naar brandweerfolders over onder meer bakken en braden, braderieën en rommelmarkten en fakkels en vuurkorven. Bespreek deze onderdelen apart met de brandweer en neem ze op in je veiligheidsplan.
Hoe regel je verkeer, vluchtroutes en beveiliging?
Sluit je straten of parkeerterreinen af, dan vragen gemeenten vaak een verkeersplan. Nijmegen vraagt dan een tekening met verkeersmaatregelen met een korte toelichting en een bewonersbrief. Lochem vraagt een verkeersplan als je wegen afsluit of verkeersborden plaatst. Gemeentelijke voorwaarden van Nijmegen en Lochem. Jouw gemeente kan anders bepalen.
Concrete normen voor de breedte van vluchtwegen, het aantal bezoekers per vierkante meter of looprichtingen op een buitenmarkt staan hier niet. Wel geldt dat uitgangen van aangrenzende gebouwen vrij moeten blijven, dat hulpdiensten moeten kunnen doorrijden en dat verwarmingstoestellen vluchtroutes niet mogen belemmeren. Hoe je de markt indeelt, werk je uit in je plattegrond en veiligheidsplan en bespreek je met de gemeente.
Voor beveiliging tegen inrijden van voertuigen staat hier geen specifieke maatregel zoals barrières of afsluitingen. Veiligheidsregio Twente noemt toezicht en beveiliging en verkeersveiligheid en bereikbaarheid wel als mogelijke onderdelen van het veiligheidsplan. Neem dit onderwerp dus bewust op in je plan. De gemeente en de hulpdiensten kunnen je vertellen welke maatregelen zij voor jouw locatie nodig vinden.
Wanneer vraag je de vergunning aan?
Aanvraagtermijnen verschillen per gemeente. Lochem vraagt bij grote evenementen een aanvraag minimaal 12 weken van tevoren en bij kleine evenementen 8 weken. Veiligheidsregio Gelderland-Zuid noemt dat je de vergunning meestal tussen de 8 en 16 weken van tevoren aanvraagt, en dat voor grotere evenementen een langere termijn geldt.
Delft neemt aanvragen voor themamarkten pas in behandeling vanaf de maand oktober voorafgaand aan het jaar van de markt, en evenementen op de evenementenkalender hebben voorrang.
Start je markt over enkele weken en heb je nog niets geregeld, neem dan direct contact op met je gemeente. Vraag of je aanvraag nog in behandeling wordt genomen en welke stukken ze nodig hebben. Gemeentelijke voorwaarden van Lochem en Delft. Andere gemeenten hanteren andere termijnen.
Zo kan het in de praktijk gaan
Een stichting wil een kerstmarkt houden op een plein met kramen en een verwarmde tent voor horeca. Ze belt eerst de gemeente en hoort of een vergunning of melding nodig is en of een veiligheidsplan wordt gevraagd.
- De stichting vraagt het format voor het veiligheidsplan op en maakt een plattegrond met kramen, tent, toegangen en looproutes voor hulpdiensten.
- Ze bespreekt met de gemeente of straten worden afgesloten en levert zo nodig een verkeersplan.
- Ze legt voor de tent vast hoe de verwarming staat, waar gasflessen en aggregaten komen en hoeveel personen er in de tent mogen. De brandweer toetst dit in het advies.
- Ze neemt in het plan op hoe toezicht, beveiliging en bereikbaarheid zijn geregeld en stemt dit af met gemeente en hulpdiensten.
Checklist voor de laatste weken
- Controleer bij je gemeente of je een vergunning of melding nodig hebt en of de termijn nog loopt.
- Vraag welk format en welke bijlagen voor het veiligheidsplan gelden.
- Maak een plattegrond en draaiboek, en een verkeersplan als je straten afsluit.
- Leg brandveiligheid, tenten, verwarming en elektra vast en bespreek de afstanden met de brandweer.
- Regel EHBO volgens de afspraken met de gemeente, zie Hoeveel EHBO moet je regelen op een evenement?.
- Bespreek bereikbaarheid, vluchtroutes en beveiliging tegen inrijden met gemeente en hulpdiensten.
- Neem de afspraken en eisen uit de vergunning mee in je briefing aan standhouders en vrijwilligers.
Maak in de tool een plattegrond van je kerstmarkt met kramen, tent en looproutes, en gebruik die bij je veiligheidsplan.
Regels en voorwaarden verschillen per gemeente en veiligheidsregio. Controleer altijd de actuele eisen bij je gemeente.
Veelgestelde vragen
Heb ik een vergunning nodig voor een kleine kerstmarkt?
Dat bepaalt de gemeente in de APV of het evenementenbeleid. Lochem en Delft rekenen een kerstmarkt tot de vergunningplichtige evenementen. Veiligheidsregio Groningen zegt dat het per gemeente verschilt of een vergunning of melding nodig is. Vraag het na bij je eigen gemeente.
Is een veiligheidsplan altijd verplicht voor een kerstmarkt?
Niet altijd en niet overal hetzelfde. Veiligheidsregio Groningen noemt het plan verplicht bij B- en C-evenementen. Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland noemt een goedgekeurd plan vereist bij een B- of C-evenement met grote gevolgen voor de omgeving. Veiligheidsregio Twente zegt dat elke gemeente zelf bepaalt wanneer een plan nodig is. Vraag bij je eigen gemeente of veiligheidsregio wat voor jouw markt geldt.
Hoe lang van tevoren moet ik een vergunning aanvragen?
Dat verschilt per gemeente. Lochem noemt 12 weken bij grote en 8 weken bij kleine evenementen. Veiligheidsregio Gelderland-Zuid noemt meestal tussen de 8 en 16 weken. Delft neemt aanvragen voor themamarkten pas in behandeling vanaf oktober voorafgaand aan het jaar van de markt. Start je markt binnenkort, neem dan direct contact op met je gemeente.
Mag ik een vuurkorf of fakkel in een tent gebruiken?
Volgens de infobladen van Brandweer Nederland en Veiligheidsregio Groningen is dat niet toegestaan in een tent. Dit is een praktische aanbeveling van de brandweer. Controleer de eisen in je vergunning en vraag het na bij de brandweer.
Moet ik barrières plaatsen tegen inrijdende voertuigen?
Hier staat geen specifieke maatregel zoals barrières of afsluitingen genoemd. Neem het onderwerp op in je veiligheidsplan en bespreek met de gemeente en de hulpdiensten welke maatregelen voor jouw locatie nodig zijn.
Bronnen
- Een brandveilig evenement organiseren (Brandweer Nederland): Volledig gelezen. De gemeente stuurt een vergunningsaanvraag naar de brandweer voor toetsing op brandveiligheid. De aanvrager moet een veiligheidsplan maken met risico's en maatregelen, en elke gemeente heeft daarvoor een leidraad. Checklist: begin- en eindtijd opgeven, 4,5 m doorrijbreedte en 4,2 m doorrijhoogte, 1 m vrij rond brandkranen, containers 10 m van gevels (15 m bij bijzondere gebouwen), toegang en nooduitgangen van aangrenzende gebouwen vrij, droge blusleidingen vrij. Ook bij kleine evenementen zonder vergunning is de organisator verantwoordelijk. (landelijk), gecontroleerd op 6 november 2026
- Infoblad tenten groter dan 25 m2 (Brandweer Nederland): Alleen het tekstfragment uit de zoekresultaten gelezen, niet het hele document. Verwarmingstoestellen zo plaatsen dat er geen brandgevaar is. Vuurkorven en fakkels zijn in een tent niet toegestaan. Minstens 6 kg of 6 liter blusmiddel per tent. Kabelhaspel volledig uitrollen en geen stekkerdozen aan elkaar koppelen. Tent moet bereikbaar zijn voor hulpdiensten. Brandkranen buiten de tent vrijhouden. Document is geüpload in 2022. (landelijk), gecontroleerd op 6 november 2026
- Evenement organiseren (Veiligheidsregio Groningen): Volledig gelezen. Bij B- en C-evenementen (gemiddeld of groot risico) is een veiligheidsplan verplicht. Soms is het ook nodig bij een klein risico. Of een vergunning of melding nodig is, verschilt per gemeente en staat in de APV of het evenementenbeleid. Verwijst naar brandweerfolders, waaronder tenten, fakkels en vuurkorven en braderieën. (veiligheidsregio), gecontroleerd op 6 november 2026
- Organiseren van een brandveilig evenement: Feesttent (Veiligheidsregio Groningen, brandweer): Alleen het tekstfragment uit de zoekresultaten gelezen. Voor een tent moet een gebruiksmelding of evenementenaanvraag bij de gemeente. Geen vuurkorven of fakkels in een tent. Verwarmingstoestellen zonder brandgevaar plaatsen. Versiering geïmpregneerd of op minstens 2,5 m hoogte. De organisatie moet zelf aangeven hoeveel personen in de tent mogen. Blustoestellen van minstens 6 kg of 6 liter. (veiligheidsregio), gecontroleerd op 6 november 2026
- Veiligheidsplan (Veiligheidsregio Twente): Volledig gelezen. De gemeente bepaalt zelf wanneer een veiligheidsplan nodig is. Een plan bevat altijd organisatieprofiel, evenementprofiel en uitwerking van risico's en maatregelen. Optioneel: toezicht en beveiliging, geneeskundige zorg, brandveiligheid, verkeersveiligheid en bereikbaarheid, facilitair, hygiëne en logistiek. Het calamiteitenplan is onderdeel van het plan. De hulpdiensten gebruiken het plan voor hun advies en de gemeente voor de vergunning. De organisator is verantwoordelijk voor het plan. (veiligheidsregio), gecontroleerd op 6 november 2026
- Veiligheidsplan (Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland): Alleen het tekstfragment uit de zoekresultaten gelezen. Na de aanvraag bepaalt de gemeente de risico's. Bij een B- of C-evenement met grote gevolgen voor de directe omgeving is een goedgekeurd veiligheidsplan vereist. Ook in andere gevallen is een plan zinvol. Aan het plan voeg je zo mogelijk een overzichts-, inrichtings- en mobiliteitstekening toe. Bij voorkeur dien je het plan in bij de vergunningsaanvraag. (veiligheidsregio), gecontroleerd op 6 november 2026
- Evenementenadvisering (Veiligheidsregio Gelderland-Zuid): Alleen het tekstfragment uit de zoekresultaten gelezen. De organisator vraagt de vergunning aan bij de gemeente en stelt afhankelijk van de omvang een veiligheidsplan op. De veiligheidsregio adviseert de gemeente en kan randvoorwaarden voor de vergunning aanbevelen. De hulpdiensten baseren hun advies op het veiligheidsplan van de organisator. (veiligheidsregio), gecontroleerd op 6 november 2026
- Evenementenveiligheid, Gemeente (GGD GHOR Nederland): Alleen het tekstfragment uit de zoekresultaten gelezen. De burgemeester is bevoegd gezag en verleent (wel of niet) de evenementenvergunning. De regels staan in de APV. De organisator moet de vergunningsvoorwaarden naleven en de gemeente moet toezien op naleving. De burgemeester verbindt op basis van de APV eisen en voorwaarden aan de vergunning. (landelijk), gecontroleerd op 6 november 2026
- Grote tenten (> 25 m2), evenementen (Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid): Alleen het tekstfragment uit de zoekresultaten gelezen. Brandbare vloeistoffen en gasflessen minstens 5 m van de tent. Aggregaten en verwarmingstoestellen met interne brandstoftank minstens 5 m van de tent. Verwarmingstoestellen mogen vluchten niet belemmeren. Versiering niet boven uitgangen. Tent onbrandbaar volgens NEN 8020-41. Toegangen en uitgangen van naburige tenten of gebouwen bereikbaar houden. Verwijst naar het Besluit brandveilig gebruik en basishulpverlening overige plaatsen. (veiligheidsregio), gecontroleerd op 6 november 2026
- Evenement melden of vergunning aanvragen (gemeente Nijmegen): Alleen het tekstfragment uit de zoekresultaten gelezen. Bij een vergunningsaanvraag moet in de meeste gevallen een veiligheidsplan in het format van Veiligheidsregio Gelderland-Zuid worden aangeleverd. Bij afsluiting van straten of parkeerterreinen is een verkeersplan nodig, een tekening met verkeersmaatregelen en een korte toelichting. Ook nodig: bewonersbrief. Bij meldingen moet altijd 4 m weg vrij blijven voor verkeer en hulpdiensten. (gemeente), gecontroleerd op 6 november 2026
- Evenementenvergunning (gemeente Lochem): Alleen het tekstfragment uit de zoekresultaten gelezen. Een vergunning is nodig voor een groot of klein evenement. Een kerstmarkt wordt genoemd als voorbeeld van een groot evenement. Bij de aanvraag horen een plattegrond van het terrein, een programma of draaiboek en bij een groot evenement een veiligheidsplan. (gemeente), gecontroleerd op 6 november 2026
- Vergunning themamarkt organiseren (gemeente Delft): Alleen het tekstfragment uit de zoekresultaten gelezen. Een kerstmarkt valt onder themamarkten en daarvoor is een evenementenvergunning nodig. Aanvragen kan vanaf oktober voorafgaand aan het jaar van de markt. Eerder ingediende aanvragen neemt de gemeente niet in behandeling. Evenementen op de evenementenkalender hebben voorrang. (gemeente), gecontroleerd op 6 november 2026
- Uitvoeringsbeleid evenementen (gemeente Harlingen): Alleen het tekstfragment uit de zoekresultaten gelezen. Harlingen vraagt een evenementenvergunning en een veiligheidsplan in het gemeentelijke format. De Zoutsloter Kerstmarkt heeft een eigen veiligheidsplan. De gemeente kan tijdens het evenement besluiten op- of af te schalen. De gemeente noemt veiligheid en gezondheid van bezoekers en deelnemers als aandachtspunt. Gemeente is afgeleid uit de naam Harlingen in de tekst, de pagina zelf noemt de gemeente in het fragment niet bij de titel. (gemeente), gecontroleerd op 6 november 2026
- Lessen uit crises en mini-crises, evenementen (IFV, 2018): Alleen het tekstfragment uit de zoekresultaten gelezen. Als een evenement groeit, moeten de veiligheidsmaatregelen gelijke tred houden. Het fragment noemt het inrichten van een CoPI met gemeente, hulpdiensten, organisatie en beveiliging. Het document dateert uit 2018 en gaat over andere evenementen, niet over kerstmarkten. Alleen bruikbaar als algemene aanbeveling. (landelijk), gecontroleerd op 6 november 2026
